Boerderij De Lootakker en zijn bewoners

Boerderij De Lootakker wordt al vermeld in een processtuk uit het jaar 1720.
De boerderij is dichtbij de kern van Gendt gelegen en dat is opvallend omdat de meeste Gendtse boerderijen in het buitengebied gebouwd zijn.
Het is bijna vanzelfsprekend dat de Lootakker toentertijd een hallenhuisboerderij was. In een hallehuis kon je wonen er daarachter was deruimte voor het vee; de oogst kon opgeslagen worden en er was ook nog ruimte voor de dagelijkse werkzaamheden. Dit alles was onder één dak in één grote ruimte.
De omringende grond heet de Lootakkers. De boerderij en akkers danken hun naam aan de zware kleigrond. De aangrenzende akkers ten westen van de Lootakkers werden de grote en de kleine kelder genoemd, wat waarschijnlijk zware moeilijke grond betekende die slecht te bewerken was.
Dat werd trouwens ook gezegd door mensen die erop gewerkt hebben. Dat kwam ook wel omdat het gereedschap om de akkers te bewerken
toen niet optimaal was. Het was een bedrijf van bijna 16 ha en zoals veelal gebruikelijk een gemengd bedrijf: fruitteelt, veeteelt en akkerbouw.

Vanaf 1742 werd ook de Lootakkerschestraat genoemd of ook wel weg no.26, die later Langstraat is gaan heten.
In 1832 is boerderij de Lootakker in het bezit van Gerrit Nuy en Catharina Thijssen. Gerrit kwam uit Gendt (Hulhuizen) en Catharina uit Praest (Dld).
Gerrit is dan ook nog eigenaar van een bouwhof met bouwland op het Hogeveld en een akker weiland in de Zandvoort. De Lootakkers, Hogeveld
en het weiland in de Zandvoort tezamen waren bijna 20 ha groot.
Gerrit en Catharina kregen zes kinderen op de Lootakker, drie jongens en drie meisjes.
Dochter Gerarda ging in 1859 trouwen met Carel Johannes Sterk uit Doornenburg. Dit paar woonde na hun huwelijk vier jaren in Doornenburg.
Wanneer Gerrit Nuy bijna tachtig jaar is, komen Carel en Gerarda naar Gendt om op de Lootakker te gaan wonen en te werken; het is dan 1863.
Het paar heeft dan twee kinderen. Als ze net in Gendt wonen, overlijdt hun oudste kind op vierjarige leeftijd. In Gendt worden nog zes kinderen
geboren waarvan twee kinderen kort na de geboorte zijn overleden.
Dochter Theodora trouwde met Johannes Lenderink van de Loohof. Dochter Johanna Maria trouwde in 1904 met Johannes Meurs. Dit paar vestigde zich in Ubbergen. Johannes Meurs is overigens een broer van Gradus Meurs die in 1905 eigenaar en molenaar werd van de Gentsche Molen.

Carel Sterk, ook wel Carolus genoemd, deed veel voor de R.K. gemeenschap. Hij was vele jaren kerkmeester en had zitting in het kerkbestuur. Als op 25 juni 1908 de nieuwe Martinuskerk van Gendt plechtig geconsacreerd gaat worden door de Aartsbisschop van Utrecht, H.v.d. Wetering, mag Carel Sterk als oudste kerkmeester de bisschop aan de grens van de parochie verwelkomen.
Vier maanden daarna, op 7 oktober 1908, overlijdt Carel Sterk op 82-jarige leeftijd.
Zijn echtgenote Gerarda blijft dan achter met twee vrijgezelle zonen.

Waarschijnlijk heeft Carel ook nog de aanleg van het spoor voor de Betuwsche Stoomtramweg Maatschappij meegemaakt. Op 23 april 1910 reed de stoomtram voor het eerst langs boerderij de Lootakker. In 1913 werd daar ook een wisselplaats aangelegd en een zijspoor waar goederen en veewagons konden worden geladen
en gelost.
Kort na het overlijden van Carel Sterk kwamen Johannes Meurs en Johanna Maria Sterk met hun drie kinderen Chris, Karel en Grada van Ubbergen naar Gendt om zich te vestigen in boerderij de Lootakker. Op de Lootakker worden nog drie kinderen geboren Anna, Thee en Berend.
De twee vrijgezelle zonen Dorus en Rut verlieten boerderij de Lootakker. Dorus trok in bij de familie IJsveld van de Lippushofstad aan de dijk in
Hulhuizen, op de plaats waar nu Jan en Gerda Cornelissen wonen.
In 1911 kocht Dorus Sterk deze hofstede van Coenraad IJsveld. Op 16 maart 1944 verkocht hij de boerderij aan Jan Cornelissen van het Gendtse
Veer. Dorus bleef er wonen tot aan zijn dood in 1949. Dorus was in 1890 medeoprichter van de vereniging Soli Deo Gloria (alles ter ere Gods)
die o.a. de Hulhuizense processie verzorgde.
Ook bij kerkelijke vieringen zoals kleine en grote communie, Kerstmis, Pasen en priesterwijdingen bracht Soli Deo Gloria versieringen aan.
Rut was in gaan wonen bij Hendrik Cornelissen van het veerhuis Concordia. Hij roeide mensen naar de overkant die daar veelal op de steenfabrieken
werkten en natuurlijk ook andere passagiers.
Het Gendtse Veer was er al vanaf 1888. Hij is daar ook gebleven toen Jan Cornelissen,
de zoon van Hendrik, eigenaar werd van het veerhuis en Gendtse Veer. Tot aan zijn overlijden in 1946 heeft hij daar gewoond en gewerkt.

Wanneer de Lootakker verbouwd is als Tboerderij, is niet bekend, maar dat zal wel zo rond het jaar1880 zijn geweest. Vrijwel alle hallehuisboerderijen
kregen in die tijd wel een Tvorm, wat ook wel als een statussymbool werd beschouwd. Verder stond er naast de boerderij een flinke veeschuur met een aanbouw.
Het weiland in de Zandvoort was overgegaan naar Hendrik Opgenoort en de hofstede met bouwland op het Hogeveld naar Ignatius Gerrits.
Het was nu nog een middengroot bedrijf van bijna 16 ha.
Daarnaast had de familie ook nog een perceel weiland in de uiterwaarden gelegen in de Gendtse polder onder Hulhuizen, kadestraal bekend
gemeente Gendt Sectie B nummer 492, groot 3,18 ha.
Dit perceel, de boerderij en de akkers rondom de boerderij kocht Jan Meurs op 18 november 1909.

Jan Meurs op weg met zijn vrouw Johanna

Het gezin Meurs

Het gezin Meurs bestond zoals beschreven uit Jan Meurs, zijn echtgenote Johanna en de zes kinderen Chris, Karel, Grada, Anna, Thee en Berend. Chris is in 1919 vertrokken naar Kerkrade en emigreerde later naar Australië. Karel is in 1933 priester gewijd en was kapelaan in Slagharen, Workum en in Utrecht. In 1951 is hij geïnstalleerd als pastoor in Zeist en op 21 juni 1953 daar overleden. Grada was onderwijzeres o.a. in Angeren en Doornenburg. Anna (non) heeft gewerkt als verpleegkundige in verschillende ziekenhuizen.
Thee heeft nog lang op de boerderij gewerkt maar heeft na zijn huwelijk met Maria Holland het bedrijf van Johannes Rutgeris Holland aan de
Dorpstraat overgenomen, de vroegere Leemstraat.
Rutgerus Holland had aan de Dorpstraat een bierhandel (Phoenix bieren).

Berend Meurs met de stier

Berend trouwde met Maria Elize Burgers. Dit paar heeft het bedrijf voortgezet en kregen vijf kinderen in de Lootakker, Jan, Joke, Bets, Kareltje en Carolien. Kareltje is op heel jonge leeftijd overleden..
De R.K. Gendtse Voetbal Club had enkele jaren een speelwei bij de Lootakker in gebruik en later de R.K. Voetbalclub Crescendo ook.

Gemengd bedrijf

Uit gegevens blijkt wel dat het altijd een gemengd bedrijf geweest is. Jan Meurs had hoofdzakelijk koeien. De stier en de koeien zorgden voor het eigen nageslacht, maar de stier was ook actief voor vele kleine Gendtse boeren die ook een paar koeien hadden.
Op het bedrijf werkten regelmatig losse arbeidskrachten. Toen de gemeente Gendt ruimte zocht voor woningbouwkwam het perceel Lootakker in beeld.
Berend verkocht het bedrijf en verhuisde naar de Kapelstraat. In 1967/68 is boerderij De Lootakker verbouwd tot Sociaal Kultureel Centrum en bood het plaats aan diverse verenigingen o.a. Woningbouwvereniging Gendt, Creatief en politieke partijen.
Omdat de zalen en zaaltjes in de boerderij te klein werden voor de verenigingen en onrendabel waren geworden, werd de Lootakker verkocht.
Daarvoor in de plaats kwam SKC De Leemhof aan de Dorpstraat.

(foto’s Jan Meurs) Henk Klaassen